ผู้เขียน: Beanhavior

  • 3 คำถาม-คำตอบ Self-Compassion จากปาก Kristen Neff

    3 คำถาม-คำตอบ Self-Compassion จากปาก Kristen Neff

    เก็บตกจาก Gathering with Kristen Neff

    Screenshot

    Neff คือ คนที่บุกเบิกงานวิจัยด้าน Self-Compassion ให้มีกรอบแนวคิด มีมาตรวัด และนำไปขยายผลต่อได้ในหลายโอกาส หลายวงการ

    ———–

    เมื่อคืน 00.00 – 01.30 AM ได้เข้าวงพบปะกับ Neff

    มีโอกาสได้ขึ้น Q&A Session ถาม 1 คำถามกับ Neff ด้วย

    (Energy Neff มาเต็มมาก แล้วข้อมูลคือหลั่งไหลพรั่งพรู)

    เลือกมา 3 คำถามมาแบ่งปันกัน

    .

    1. ในการนำเรื่อง “ความเมตตาต่อตนเอง” (Self-Compassion) เข้าไปในองค์กร เราควรจะมีตัวชี้วัด หรือ การประเมิน ROI แบบไหน ที่จะทำให้ผู้บริหารหรือผู้นำทางธุรกิจ เลือกที่จะสนับสนุนให้เกิด Self-compassion ในองค์กร / และผู้นำอาจจะรู้สึกว่า Self-compassion จะทำให้คนเลิกแข่งขัน ไม่ทะเยอทะยานที่จะทำผลลัพธ์ให้ทะลุเป้าหรือเปล่า ?

    – หากผู้นำไม่คุ้นเคยกับ “Self-compassion” ให้ใช้คำว่า “Inner Strength Training” หรือ “Resilience Training” แทนได้ โดยบอกว่า มันช่วยให้พนักงานรับมือกับความเครียด ความยากลำบาก ลดโอกาสเกิดภาวะหมดไฟ (burnout) การลาออก ลางาน

    – ลดความวิตกกังวล : เวลาที่เกิดความผิดพลาด ล้มเหลว ความวิตกกังวลจะไปทำให้ working memory ถูกรบกวน คนเราไม่สามารถดึงศักยภาพสูงสุดออกมาได้

    .

    – Self-compassion ช่วย shift focus ของ motivation จากเดิมที่แรงจูงใจจะผูกกับ “เดี๋ยวเสียหน้า” “กลัวผิดพลาด” เปลี่ยนมาเป็นรูปแบบที่ “ใจดีกับตัวเอง” (Kindness) มากขึ้น เช่น ถ้าเป็นนักกีฬา แทนที่จะกดดันว่าจะต้องได้เหรียญทองหรือต้องชนะ ก็จะกลายเป็นฉันจะทำให้เต็มที่ด้วยความใส่ใจ ไม่ว่าจะได้เหรียญทองหรือไม่ฉันก็จะยังเป็นคนที่มีคุณค่า

    .

    – ถ้าเป็นธุรกิจไม่ว่ายอดขายจะถึงเป้าไหม ฉันก็ยังเป็นฉันที่มีคุณค่า แต่ที่ฉันทำ เพราะฉันใส่ใจ ห่วงใย เพราะนี่คืองานที่รัก — เมื่อเรา compassionate แล้ว เราจะใส่สุดเต็มที่ เต็มศักยภาพที่มี ซึ่งไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยความกลัว หรือ ถ้าไม่ทำแล้วเดี๋ยวไร้ค่า แต่เราทำเพราะเรารัก หวงแหน ใส่ใจ ห่วงใย คนอื่น ๆ ต่างหาก

    .

    – ช่วยลด Performance anxiety เมื่อคนเราไม่ถูกครอบงำด้วยความกดดันจากการกลัวจะไม่สำเร็จ กลัวจะล้มเหลว ก็ทำให้เรามีสมาธิมากขึ้น แก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ดีขึ้น — ผลลัพธ์ก็จะกลับกลายเป็นสูงขึ้นซะด้วยซ้ำ

    .

    – มี Constructive criticism คือ มีการวิพากษ์วิจารณ์ในแบบที่เป็นประโยชน์ นำไปพัฒนาต่อได้ เช่น ผลงานไม่ดีเราจะปรับปรุงอะไร เราจะเรียนรู้จากความผิดพลาดได้ว่าอะไร เปลี่ยนจาก performance orientation เป็น learning orientation คือมุ่งเน้นที่การเรียนรู้ เราจะเรียนรู้ได้อย่างไร ? เราจะเติบโตเป็นอะไร ? เราจะเป็นคนที่ดีกว่าเก่าและไปยังตัวเราที่ดีที่สุดได้อย่างไร ?

    – Neff แนะนำต่อว่า ไม่ว่าในวงการกรีฑา หรือ ธุรกิจ การมี leader หรือ coach เข้ามาเรียนรู้เรื่อง self-compassion สำคัญ เพื่อสร้างให้เกิดการขยับปรับวัฒนธรรม เพราะมันจะเกิดพฤติกรรมที่เล็ก ๆ ย่อย ๆ ให้กลายเป็นสิ่งที่องค์กรยอมรับได้ในที่สุด

    ————————–

    2. ถ้าเราอยากจะเริ่มฝึก Self-compassion หรือ ความเมตตากรุณาต่อตัวเอง เริ่มต้นยังไงดี ?

    – Neff บอกว่า Self-compassion มันออกจะพลิกกลับตาลปัตรอยู่หน่อย (เนฟไม่ได้รู้จักตาลปัตรจริงหรอกนะ) Self-compassion feels “radical” เพราะไม่ใช่สิ่งที่วัฒนธรรมหรือการที่เราเติบโตมาจะหล่อหลอม ปลูกฝัง สั่งสอน

    .

    – สมองปลูกฝังมาในโหมด เอาชีวิตรอด ไม่ใช่ การใจดีกับตัวเอง

    .

    – เมื่อเรารู้สึกถึงภัยหรือบางสิ่งที่คุกคาม เราจึงพยายามตำหนิติโทษตัวเอง (criticism) เราละอายว่าตัวเราไม่ดีพอไม่เก่ง (shame) และก็คิดวนซ้ำแบบนั้น (rumination)

    การค่อย ๆ เริ่ม

    .

    ข้อ 1 : ยอมรับว่าการที่เรายังไม่มีเมตตากรุณาต่อตัวเองมันก็เป็นเรื่องปกติ ที่คนทั่วไปก็จะเป็นได้ เราจึงเมตตาที่เรายังไม่สามารถเมตตาต่อตัวเองได้ นี่คือเป็นก้าวแรก “Have compassion for not being self-compassionate”

    .

    ข้อ 2 : เริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ ทำงานกับระบบประสาท

    – เราไม่ได้ต้องนั่งสมาธิ ภาวนายาว ๆ หรือ การฝึกอบรมอะไรที่เป็นทางการ แต่บางคนก็จะแนะนำให้เริ่มจาก “สัมผัสทางกาย” (Physical touch) ก่อน เช่น เอามือมาทาบที่หัวใจ สัมผัสที่ใบหน้า กอดตัวเอง ลูบเล่นกับหมาแมว อาบน้ำอุ่น ๆ ละมุนตัว (เพราะสมองแปลความ “การสัมผัส คือ ความห่วงใย”

    .

    – งานวิจัยของ UC Berkeley พบว่า การแตะสัมผัสแบบนุ่มนวลมีเมตตาวันละ 20 วินาที และ ฝึกเสียงในหัวให้พูดกับตัวเองแบบใจดี ทำต่อเนื่องเพียงหนึ่งเดือน ทำให้ self-compassion ในบุคคลนั้นเพิ่มขึ้นได้อย่างมีนัยยะสำคัญ

    .

    ข้อ 3 : เลือกใช้ภาษาที่ทะนุถนอมกับตัวเอง และผู้คน

    .

    – ถ้าเพื่อนของเราเจอกับสถานการณ์แบบเดียวกัน เราจะพูดกับเพื่อนว่าอะไร ?

    ให้เอาคำพูดนั้นมาปลอบใจ มาเยียวยา โอบอุ้ม และ โอบรับตัวเอง มากกว่า การตำหนิ กล่าวโทษ

    .

    ข้อ 4 ในกระแสที่สังคมพยายามปลูกฝังและหล่อหลอมว่า คุณค่าของตัวเรา มาจากรูปลักษณ์ (Appearance) มาจากการประสบความสำเร็จ (Achievement) และ มาจากความเป็นที่นิยม (Popularity) ทำให้เรารู้สึกว่า ถ้าเราหยุดทำ หรือ ถ้าทำแล้วไม่ดี เราจะไม่มีคุณค่า

    .

    แต่แท้จริงแล้ว เราเป็นมนุษย์ที่มีคุณค่า มนุษย์นั้นไม่สมบูรณ์แบบ ทำผิดพลาดอยู่เสมอ และมักจะติดขัดและต้องเผชิญความยาก เป็นเรื่องปกติ

    .

    “เด็กทารกที่เพิ่งคลอดออกมา ยังไม่ได้ทำงาน ไม่ได้มีอะไรที่ประสบความสำเร็จเลย แต่ทำไมเราถึงมอบความรักให้ได้ ยอมรับคุณค่าของชีวิตนั้นได้

    .

    ข้อ 5 เมื่อเรายอมรับได้ว่าเราเป็นมนุษย์ที่ไม่สมบูรณ์ การ “ให้อภัย (Forgiveness) จึงเข้ามามีบทบาท การที่สามารถให้อภัยได้เป็น คือ การยอมรับว่ามนุษย์ก็มีตำหนิและจุดบกพร่องเสมอ

    .

    การให้อภัย-การเมตตาต่อตนเอง-การยอมรับในความไม่สมบูรณ์ของมนุษย์ จึงมักไม่แยกขาดจากกัน (inseparable)

    .

    ——————

    .

    3. เราจะเริ่มสอนและทำให้เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับ Self-Compassion เราควรทำอย่างไรดี

    .

    – เรื่องราวนามธรรมอย่าง “ความเมตตากรุณาต่อตนเอง” อาจเข้าใจยากสำหรับเด็ก เพราะการสื่อสารสำหรับเด็ก ๆ ควรจะต้อง จับต้องได้ เห็นภาพ สอดคล้องเกี่ยวข้องกับบริบทชีวิต และสนุก

    .

    ข้อ 1 Compassion Avatar การสอนโดยมีตัวละครที่เมตตากรุณาเป็นแก่น เป็นสิ่งที่ใช้ในการสอนเด็ก ๆ เช่น การใช้ตุ๊กตา การใช้รูปสัตว์ กระต่าย หนู แมว ลิง

    – ใช้สัตว์ในการฝึกฝนและสอน โดยฉายภาพว่า “เสียงที่เป็นมิตรและมีเมตตาจะเป็นอย่างไร“ เช่น เจ้ากระต่ายแสนใจดี จะตอบกลับมาว่าอะไร เวลาที่เราทำผิดพลาด

    .

    – การสอน “ความเมตตากรุณาต่อตนเอง” ในเด็ก ไม่ใช่การอธิบายนิยาม หรือ โมเดลทางทฤษฎี แต่คือการพูดถึงเกี่ยวกับ “ความอบอุ่น, สัญลักษณของความใจดีใจดี, ความผิดพลาดเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้, ผิดพลาดไม่ใช่เรื่องที่คุกคามเป็นอันตราย อนุญาตให้ผิดพลาดและเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดได้

    —————————-

    Thank you Neff !

  • ทักษะดูแลใจ (โปรดรับไว้พิจารณา)

    ทักษะดูแลใจ (โปรดรับไว้พิจารณา)

    Author : ภก.ณภัทร สัตยุตม์
    นักบำบัดความคิดและพฤติกรรม x เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม x เภสัชกร

    Keywords: DBT, Human Resource, พนักงานใหม่, Dialectics, และ .. แต่ก็ยัง .., living with the and

    ลองวางจิตใจไว้บนพื้นที่ตรงกลาง ระหว่างความจริงที่ตรงกันข้าม
    ด้วยการใช้ชีวิตบนคำว่า “และ” / “แต่ก็ยัง…”

    หลังฉากสุดท้ายของหนัง #HumanResource :

    พนักงานใหม่ (โปรดรับไว้พิจารณา)” จบลง
    นอกจากคำชื่นชมว่า “พี่เต๋อแม่ง…” พรั่งพรูตลอดเวลา
    ที่ย้อนกลับไปคิดถึงฉากเหตุการณ์ต่าง ๆ ของหนัง
    ผมยังเกิดคำถามคงค้างในใจต่อไปอีกหลายวัน
    ในฐานะที่อยู่ในแวดวงสุขภาพใจว่า

    “เมื่อความจริงที่ไม่สวยงามนักของสังคม
    ถูกโกยและนำมาเทกองไว้ตรงหน้าเราแบบนี้…
    เราจะจัดเก็บมันให้เข้าที่เข้าทางในใจ
    แล้วใช้ชีวิตต่อได้อย่างไร ?”

    เมื่อหนังบอกให้ “โปรดรับไว้พิจารณา
    ผมก็รับไว้ แล้วพบว่า…

    ผมไม่สามารถปฏิเสธได้เต็มปากว่าสิ่งที่หนังเลือกนำมาให้ชม — ไม่จริง
    ผมไม่สามารถปฏิเสธได้อย่างแน่ใจว่าสิ่งที่ตัวละครในหนังพบ — เราจะไม่มีวันได้เจอ
    ผมไม่สามารถจะยืนยันอย่างมั่นใจได้ว่า
    ตัวเองสามารถเลือกมองโลกในแง่ดี ได้ในทันทีหลังดูจบ
    ไม่สามารถยืนยันได้แน่ใจว่า
    ผมยังคงมีความหวังในอนาคตอย่างเต็มเปี่ยม
    และผมสามารถอดทนต่อเรื่องเหล่านี้ทั้งหมดได้โดยไม่หวั่นไหว
    — มันยากและหนักหนาสาหัสพอสมควรสำหรับมนุษย์คนหนึ่ง

    สุดท้ายผมเลือกจัดเก็บสิ่งที่ประจักษ์จากหนัง
    ด้วยการคิดแบบ “วิภาษวิธี” (Dialectical Thinking)
    หรือการมองว่า “ความจริงทั้งสองด้านสามารถอยู่ด้วยกันได้โดยไม่จำเป็นต้องเลือกข้าง
    เราสามารถใช้ชีวิตอยู่บนพื้นที่ตรงกลาง
    ระหว่างสองความรู้สึกได้“

    แม้หนังจะฉายให้เห็นว่าสังคมและชีวิตทุกวันนี้
    และต่อไปในอนาคตจะยากและแย่

    แต่เมื่อทบทวนกลับมาในชีวิตของตัวเอง
    ผมก็พบสิ่งที่หนังไม่ได้ฉายให้เห็น
    ผมพบว่าผมยังค้นเจอความสุขในชีวิตได้อยู่

    เวลาที่ผมทำงานบางอย่างเสร็จสิ้นไม่ว่าจะทำเพื่อตัวเองหรือทำเพื่อคนอื่น
    ผมยังสามารถรู้สึกอบอุ่นในหัวใจ

    เมื่อได้ปฏิสัมพันธ์กับผู้คนรอบข้าง (บางคน) และรอยยิ้มกับเสียงหัวเราะที่เกิดขึ้น (ในบางช่วงเวลา)
    ของเมื่อวานนี้ก็ยังเป็นเรื่องจริง

    สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นอยู่เรื่อย ๆ แม้อาจไม่ได้สม่ำเสมอ
    แต่มันก็ยืนยันว่าความสุขและสิ่งดี ๆ เหล่านั้น
    ยังสามารถผลิบานได้ในดินแดนที่ความจริงว่า “สังคมไม่ได้น่ารักหรือสวยงามนัก” ดำรงอยู่

    ผมเริ่มจัดเก็บสิ่งที่หนังนำมากองวางไว้ให้พิจารณา
    ด้วยการยอมรับแบบไม่ได้ต่อต้านใด ๆ ว่า “โอเค ! มันจริง !”
    เมื่อเรายอมรับโดยไม่ต่อต้าน ทำให้ความเจ็บปวด
    ที่เกิดไม่แปรเปลี่ยนไปเป็นความทุกข์ทรมาน (มากนัก)

    เพราะการต่อต้าน จะทำให้เราคิดอยู่ตลอดเวลาว่า
    “ทำไมต้องเป็นแบบนี้ ทำไมต้องเจออะไรแบบนี้
    เรื่องแบบนี้ไม่ควรเกิด มันต้องเป็นแบบนี้สิ”
    ซึ่งมักจะทำให้ความเจ็บปวดทวีคูณขยายออกไป
    กลายเป็นความทุกข์และทรมาน

    การ ”ยอมรับ” ไม่ได้แปลว่าเรา “เห็นด้วย” หรือ “ยอมแพ้” ต่อสิ่งที่ไม่ดีเหล่านั้น
    เพียงแต่เราเลือกวางใจไว้ตรงที่ว่า “มันเกิดขึ้นแล้ว..
    ไม่จำเป็นต้องทุกข์เกินไปโดยไม่จำเป็น”
    แล้วถอยใจมาจดจ่อว่าจะทำอย่างไรต่อไป
    จะตอบสนองอย่างไรได้บ้างมากกว่า

    ผมทบทวนว่าผมเก็บอะไรมาจากหนังบ้างและรู้สึกอย่างไรต่อเรื่องราวเหล่านั้น
    เราไม่ได้จำทุกเรื่องที่หนังบอกเล่า แต่เราเลือกจำบางสิ่งบางอย่าง
    เพราะสิ่งเหล่านั้นมีความหมายกับเรา

    ผมรับรู้ถึงอารมณ์บางอารมณ์ ความท่วมท้นบางความรู้สึก
    ผมสังเกตและเฝ้ามองว่ารู้สึกอะไร
    โดยไม่ได้อนุญาตให้ความรู้สึกเหล่านั้นหล่อหลอมกลายเป็นตัวตน

    เราอาจรู้สึกสิ้นหวังแต่ไม่ได้หมายความว่าเราเป็นคนสิ้นหวัง

    รู้สึกว่าไม่มีอำนาจที่จะควบคุมไม่ได้หมายความว่าเราเป็นคนควบคุมอะไรไม่ได้

    อารมณ์คือสภาวะ ไม่ใช่ชะตากรรม

    ผมจัดเก็บต่อ.. โดย #จับคู่ความคิดที่ตรงข้ามกัน
    มัดไว้ด้วยคำว่า “#และ..” กับคำว่า “#แต่ก็ยัง…”

    สังคมมักผลักเราไปสู่ความคิดแบบเลือกข้าง
    เราจะยังมีหวังหรือถอดใจ เราจะสู้ไหม
    ถ้าไม่สู้แปลว่าเรายอม
    การไม่โต้ตอบแปลว่าเราเห็นด้วย

    ซึ่งในความเป็นจริง ชีวิตซับซ้อนและมีมิติละเอียดอ่อน
    มากกว่าจะเลือกข้างได้แบบนั้น

    เราอาจจะทั้งโกรธและเข้าใจได้ในเวลาเดียวกัน
    เราอาจจะสิ้นหวังแต่ก็ยังอยากมีชีวิตอยู่
    เราอาจจะหมดแรงแล้วแต่ก็ไม่อยากปล่อยมือ
    จากสิ่งที่ทำหรือคุณค่าที่ยึดถือ

    พื้นที่ตรงกลางระหว่างสิ่งตรงข้ามกันนี้
    คือ พื้นที่ที่เรายอมรับความซับซ้อนของความจริง
    โดยไม่รีบตัดสิน ยืนอยู่ระหว่างกลางได้
    โดยไม่หนีหรือจมดิ่งลงไป

    🩶 โลกนี้โหดร้าย ‘แต่ก็ยัง..’ ยังมีสิ่งที่ควรค่าแก่การปกป้อง มีบางอย่างที่เรายังอยากดูแล

    🩶 ฉันรู้สึกไร้อำนาจที่จะกำหนดว่าจะเจอกับอะไร ‘แต่ก็ยัง..’ สามารถเลือกการตอบสนองต่อสิ่งที่เจอได้

    🩶 ฉันที่ไม่โอเค ไม่ไหว ผิดพลาด ล้มเหลว ‘และ’ ฉันที่ยังมีคุณค่า ก็เป็นฉันคนเดียวกัน

    🩶 ฉันที่ผิดหวังซ้ำแล้วซ้ำเล่า ‘และ’ ฉันที่มีความสุขในบางเวลา ก็เป็นคนคนเดียวกัน

    หลังจัดเก็บเสร็จสิ้น

    หนังเรื่องนี้ทำให้ผมได้ฝึกจัดวางความไม่น่าภิรมย์
    ของสังคมที่พบเจอระเกะระกะขวางบนเส้นทางของชีวิต
    จัดเก็บให้เป็นที่เป็นทางวางไว้ในใจ ณ จุดที่จะไม่บั่นทอนทำร้าย

    นี่คือทักษะที่เอาไว้ใช้ชีวิตต่อไป ในสังคมที่ปัญหาต่าง ๆ
    “ซับซ้อน แก้ไม่ได้ไว ไม่สามารถแก้ไขได้ในทันที”

    ความสามารถในการยืนอยู่ตรงกลาง โดยไม่ถูกดึงไปสู่ความสุดโต่งสุดทาง
    ยืนอยู่ได้บนพื้นที่ว่างที่ยังไม่มีคำตอบในเวลานี้ได้โดยไม่อึดอัด รู้สึกกับความรู้สึกต่าง ๆ ได้
    โดยไม่ขยายเป็นความทุกข์ทรมานหรือหลอมรวมเป็นตัวตนของเราจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ

    ในวันนี้เราอาจยังไม่สามารถเปลี่ยน “โครงสร้างใหญ่” ได้โดยลำพังและในเร็ววัน
    แต่เราสามารถสร้าง “โครงสร้างใจ” ที่สามารถค้ำยัน พยุงเราให้ยังยืนได้ไหว และใช้ชีวิตต่อไปได้

    คำว่า “และ” กับคำว่า “แต่ก็ยัง…” จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราสามารถปลูกสร้างความหวังที่ไม่พังได้โดยง่าย
    ในสังคมที่พังทลายได้ง่ายเปราะบางอย่างที่ในหนังสื่อสารให้เห็น

    #ทักษะดูแลใจโปรดรับไว้พิจารณา..

    🎥 บทความสะท้อนความรู้สึกหลังชมภาพยนตร์

    โดย ภก.ณภัทร สัตยุตม์ นักบำบัดความคิดและพฤติกรรม นักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม และเภสัชกร
    ผู้ร่วมก่อตั้ง ศูนย์ให้บริการปรึกษาเชิงวิทยาและสุขภาพจิต MasterPeace

    #พนักงานใหม่โปรดรับไว้พิจารณา

    #HumanResourceMovie

    #DialecticalThinking #Masterpeace #MasterpeaceMindcare

  • Visual Thoughts: Four Thousand Weeks

    Visual Thoughts: Four Thousand Weeks

    เราค่อนข้างมีความสนใจเรื่อง “เวลา” และการ “ใช้เวลา”
    พอมีคนแนะนำว่าหนังสือเล่มนี้ คือ “Time Management for Mortals” หรือ การจัดการเวลาสำหรับคนที่ยังมีชีวิต
    แต่ด้วยศัพท์คำว่า Mortals ที่ใช้ มันมีนัยยะหมายถึง “มนุษย์มนาธรรมดาที่ต้องตาย”

    ถ้าใครได้คุยกับเรา เรามักจะพูดถึง “เวลาชีวิตไม่ใช่นาฬิกาหน้าปัด หรือ นาฬิกาดิจิตัล”
    แต่ชีวิตคนเราเป็น “นาฬิกาทราย” ที่กำลังนับถอยหลัง โดยที่เราไม่รู้ว่าทรายจะหยุดหยด หรือ หมดในวันไหน

    ขอสรุปประเด็นจาก The Four Thousands Weeks ของ Oliver Burkeman ไว้หน่อย
    เพื่อกันลืมในอนาคต และเพื่อจดจำทบทวนอีกครั้ง

    บางทีชีวิตเราก็ทุกข์กับการที่พยายามจะจัดการเวลา

    หนังสือบอกว่า การที่เราพยายามจะจัดการกับเวลาด้วยความเชื่อที่ว่า “เราควบคุมเวลาได้ 100%”
    มีแต่ทำให้เรารู้สึกผิด (guilt) และไม่มีความสุข (unhappy)

    ถ้าเรามองเวลาของชีวิตได้ตามความเป็นจริง และยอมรับว่าเวลาเรามีจำกัด ชีวิตมีจำกัด
    และไม่ใช่การใช้ชีวิตแบบ “เรามีเวลา” แต่ “ตัวเราเองนี่แหละ คือ เวลา” อาจจะทำให้เรามีความสุขและใช้ชีวิตได้อย่างมีความหมายได้มากกว่า

    สิ่งที่ถูกลวงตา Vs ความเป็นจริง

    เราถูกลวงตาว่าต้องควบคุมเวลาให้ได้ 100%

    • การปฏิวัติอุตสาหกรรมทำให้เรามอง “เวลา” เป็น “ทรัพยากร” ที่ต้องใช้เพื่อ Maximize profit หรือ ทำให้เกิดผลตอบแทนและได้กำไรกลับคืนมา ทำให้เรามอง ‘เวลาว่าง’ มีมูลค่าน้อยกว่า ‘เวลาทำงาน’ มันจึงส่งผลให้เราต้อง ‘จัดการเวลา’ เพื่อที่จะ ‘ทำและใช้มันเพื่อการทำงาน’ แต่ในความเป็นจริงแล้ว เวลามันอาจจะไม่ได้จำเป็นต้องบริหารและใช้เพื่อการทำงานก็ได้
    • เทคโนโลยีที่สร้างมาเพื่อทำให้เราประหยัดเวลา (Time-saving technology) ทำให้เราหลงและเผลอคิดไปว่า “ทุกอย่างต้องรวดเร็ว” และมัน “เร่ง” ให้เราต้องเร็วกว่านี้ ต้องไวกว่าเดิม ไปเรื่อย ๆ เพราะธรรมชาติของสมองและของมนุษย์เราปรับตัวให้เคยชินได้ไวและไม่เคยพอใจกับสิ่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

    ในความเป็นจริงมันเป็นไปไม่ได้ที่เราจะคุมเวลาได้ 100% เพราะ 3 เหตุผล

    1. ยิ่งเราทำ Task หรืองานได้มากแค่ไหน ก็จะมี Task ใหม่เติมมาเรื่อย ๆ และบางครั้งสิ่งที่เติมเข้ามามันไม่ใช่ Task ที่สำคัญและจำเป็นเลย เราเพียงแต่ฆ่าเวลา และ ใช้เวลาให้หมดไปเพราะความเคยชินว่า เวลาจะมีคุณค่าได้ ต้องใช้ไปกับการทำงานหรือทำสิ่งที่ Productive
    2. ยิ่งเราเร่งและทำได้เร็วในวันนี้ มันคือความเร่งที่เราเองคาดหวัง คนอื่น ๆ คาดหวัง และมันเป็นมาตรฐานของตัวเราที่ถูกวางไว้ในอนาคต การที่ทำได้ช้าลง ก็กลายเป็นแรงกดดัน ความรู้สึกผิด ดังนั้นเราจึงต้องเร่งให้ได้มากกว่าเดิมหรือเท่าเดิมไปตลอด
    3. จิตใต้สำนึกเราพยายามหนีจากสิ่งที่ทำได้ยาก สิ่งที่ทำไปแล้วอาจจะไม่สำเร็จ เพราะฉะนั้นหากเราไม่จับยึดมันไว้ให้ดี แล้วคิดแบบกะ ๆ ว่าเราจะจำได้ว่าต้องทำอะไร จิตใจของเราจะพยายามซ่อนงานที่ยากเหล่านั้นเอาไว้ให้เราทำทีหลัง หรือ หลบเลี่ยงที่จะทำมันไปสนใจอย่างอื่นก่อน

    ความทุกข์ทรมาน 4 อย่างจากช่องว่างระหว่างสิ่งที่ลวงตาและความเป็นจริง

    1. เรารู้สึกผิดว่าทำไมเราไม่ Productive กว่านี้
    2. เราพยายามแยกตัวออกห่างจากเพื่อน ๆ หรือสังคม เพื่อที่จะไปพยายามควบคุมเวลาของตัวเรา ทำให้เกิดความโดดเดี่ยวและการแยกตัวออกจากกลุ่ม (loneliness & Isolation)
    3. เมื่อ “ต้องทำให้ได้ ทำให้หมด” เป็นคติประจำใจ เราจึงไม่เคยได้เลือก ไม่เคยได้มองว่าอะไรไม่ต้องทำก็ได้ หรือ อะไรสำคัญที่สุด
    4. เราหมกมุ่นอยู่กับ “อนาคต” ว่าทำสิ่งนี้แล้วจะต้องทำอะไรต่อ ต้องวางแผนเพื่อให้อนาคตสมบูรณ์หรือดีกว่าเก่า ทำให้เราลืมที่จะรับรู้และมีความสุขอยู่กับปัจจุบัน

    ยอมรับ 2 สิ่ง แล้วฝึกฝนการใช้ชีวิตในข้อจำกัด

    หนังสือเล่มนี้ พูดถึงการยอมรับใน 2 เรื่อง คือ
    1. ยอมรับในข้อจำกัดและใช้ชีวิตให้ดีที่สุดในข้อจำกัดเหล่านั้น อย่าคิดว่าเราจะอยู่เหนือข้อจำกัดหรือกฎเกณฑ์เหล่านี้
    2. ยอมรับว่าเวลาชีวิตเรามีที่สิ้นสุด

    #ยอมรับ 1 : เราไม่ได้มีเวลาทำทุกสิ่งได้หมดตามใจอยาก

    1. Making time หาเวลา อย่ารอเวลา
      สิ่งที่สำคัญ ให้เลือกขึ้นมาทำก่อนเป็น “หินก้อนใหญ่” และอย่าคิดไปว่า “เดี๋ยวมีเวลาค่อยทำ” หรือ “เดี๋ยวจะได้มีเวลาว่างยาว ๆ แล้วจะทำ” เพราะเราควบคุมเวลาเอง และ ควบคุมอนาคตไม่ได้ขนาดนั้น
    2. Limit in-progress projects อย่ารับปาก มากกว่าที่รับไหว
      ฝึกฝนที่จะประเมินตัวเอง และ ปฏิเสธ ไม่รับปากหรือรับงานนั้นงานนี้ โดยที่เรารับไม่ไหว ให้นึกเสมอว่าการได้ทำสิ่งนั้นก็ดีและมีค่าเสียโอกาส มันคือค่าเสียโอกาสของการ Say No แต่ค่าเสียโอกาสของการ Say Yes ก็มี
    3. Tolerance for Discomfort อดทนให้ได้กับความอึดอัดของการเริ่มทำและในขณะทำ
      เพราะสมองพยายามจะหลีกเลี่ยงไม่อยากทำในสิ่งสำคัญ หรือ สิ่งที่เราไม่แน่ใจว่าเราจะทำมันได้สำเร็จ แต่สิ่งเหล่านั้นมักจะเป็นประโยชน์และมีความหมายต่อชีวิตมากกว่าอะไรที่ง่าย ๆ หรือ ไม่ท้าทาย ดังนั้นการฝึกจิตใจให้แข็งแกร่งที่จะหยิบมันมาเริ่มทำ และ อดทนทำต่อเนื่องไม่ละเลิก จะช่วยให้เราทำสิ่งที่สำคัญในเวลาจำกัดได้
    4. Future won’t unfold exactly as planned อนาคตมันจะไม่ได้เป็นไปเป๊ะ ๆ ตามแผนที่เราวางไว้
      ดังนั้นหากเราจะต้องใช้เวลาและทรัพยากรจำนวนมากในการคิดแผน และ ปรับแผนอยู่ตลอด มันจะทำให้เราวิตกกังวลและไม่มีทางมีความสุข วางแผนคร่าว ๆ และลงมือทำ ยอมรับว่ามันไม่มีอะไรจะเป็นไปตามแผนได้ 100 % เราจะมีชีวิตที่มีความสุขขึ้น และไม่ไปกะเกณฑ์บังคับคนรอบตัวว่าต้องเป็นแบบนั้นแบบนี้เท่านั้น
    5. Patience for the current pace of life
      ทุกอย่างมันก็มีจังหวะ และ เวลาของมัน “eigenzeit” หมายถึง เวลาที่จำเป็นโดยธรรมชาติในการทำสิ่งนั้น ๆ ดังนั้นบางอย่างมันต้องบ่ม ต้องใช้เวลา ก็ต้องยอมรับและอดทนให้ได้ว่าจะต้องใช้เวลา
    6. Free time with friends ใช้เวลากับเพื่อนและความสัมพันธ์บ้าง
      เมื่อเราไม่สามารถควบคุมเวลาทั้งหมดไว้ได้ และ เพื่อลดความเครียด ความเหงา และการแยกตัวออกห่าง เราจึงควรใช้เวลากับความสัมพันธ์ กับคนที่เราอยากใช้ ใส่เข้าไปในตารางเวลาด้วย

    #ยอมรับ 2: ยอมรับว่าชีวิตเรามีสิ้นสุด (Life is finite)

    หากนับเวลาถึงอายุ 76 ไป เราจะมีเวลาเพียง 4,000 สัปดาห์ เราไม่มีทางจะได้รับประสบการณ์ทุกประสบการณ์ที่เราอยากจะได้รับ เราจึงควรใช้เวลาที่มีจำกัดกับสิ่งที่มีความหมายและให้ความสุขกับเรา

    1. Committing to a choice ยอมรับที่เลือก และ อยู่กับสิ่งที่เลือกบ้าง
      หลาย ๆ คนใช้ชีวิตแบบที่ไม่เลือก เพราะกลัวจะเสียดาย ถ้าเลือกไปแล้วผิด หรือ เลือกไปแล้วเจอสิ่งที่ใช่มากกว่าในอนาคต แต่การทำแบบนั้นกลายเป็นว่าเราไม่มีความสุขในปัจจุบันเลย เพราะได้แต่ลังเล หรือ ไม่ได้เดินไปในทิศทางที่อยากเดิน สิ่งหนึ่งที่ชีวิตเป็นและมีภูมิต้านทานคือ ถ้าเราเลือกอะไรไปแล้ว เราจะไม่ค่อยเสียใจ (regretful action) เพราะเราจะมีกลไกปลอบประโลมใจ และให้อภัยได้ แต่การไม่เลือกอะไร ในอนาคตเรากลับจะเสียใจ แล้วย้อนกลับมาแก้อะไรไม่ได้ (regretful inaction) ดังนั้น เลือกอะไรสักอย่าง แล้วเดินไปกับมันจนสุดทาง เราจะพบกับความสุขที่แท้จริง มากกว่าการอยู่ที่จุดตัดสินใจแบบครึ่ง ๆ กลาง ๆ
    2. What’s happening in the present, not in the future สังเกตและรับรู้กับสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน มากกว่า ชะเง้อมองแต่อนาคต
      เพราะการที่เราคิดอยู่เสมอว่าอนาคตที่วาดฝันจะเป็นอย่างไร ฉันต้องลงทุนและลงมือทำวันนี้ ทำ ทำ ทำ เพื่อที่จะสำเร็จได้ในอนาคต เพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายในอนาคต แต่ปรากฎว่าสิ่งที่เสียไป คือ เราไม่เคยได้ลิ้มรสความสุขเลย เพราะรอคอยแต่วันที่จะสำเร็จในอนาคตและไปมีความสุขตรงนั้น ซึ่งพอไปถึงจริง ก็กลับเป็นความสุขที่ระยะสั้นมาก ๆ ดังนั้น พยายามสุขในสิ่งที่ทำ และ สุขกับปัจจุบันดีกว่า
    3. Purposeless time in schedule ใส่สิ่งที่ไร้เป้าหมาย ทำไปโดยไม่มีวัตถุประสงค์เข้าไปในตารางบ้าง
      ทำในสิ่งที่ชอบโดยไม่ต้องคาดหวังว่ามันจะต้องมีประโยชน์ หรือ ส่งผลดีงามต่ออนาคตบ้าง เพราะนั่นคือการเล่น และการได้ใช้ชีวิต มันคือการใช้เวลาที่จำกัด ให้ได้สัมผัสและลิ้มรสประสบการณ์อีกแบบ นอกเหนือจากแค่ความสำเร็จ และ สิ่งตอบแทนทางสังคมที่มีอิทธิพลหล่อหลอม
    4. อย่าเอาใจไปยึดมั่นไว้ว่าจะเปลี่ยนโลก เพราะเราเปลี่ยนไม่ได้
      สุดท้ายแล้ว เราก็จะรู้ว่าเราเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ ในจักรวาล เราเปลี่ยนโลกไม่ได้ แต่สิ่งที่เราทำได้ คือ หาบทบาทที่เราต้องทำ สิ่งที่เราต้องแสดงให้เจอ และทำมันไปจวบจนวันสุดท้าย มันอาจจะเปลี่ยนโลกไม่ได้ แต่มันก็ทำให้สิ่งแวดล้อมรอบ ๆ และกระบวนการทำงานที่อยู่ใกล้ตัวเราปรับเปลี่ยนไปได้ และเอาเวลามาอยู่กับการพัฒนาบทบาท ขัดเกลา และเข้าใจตัวเองให้มากขึ้น น่าจะดีกว่า

    สรุป

    หนังสือเล่มนี้ชวนคิด และ ชวนให้มองชีวิตเพื่อที่จะปรับกลไก ปรับระบบ เพื่อใช้ชีวิตไปในอีกวิถี มันอาจจะไม่ได้แหกกฎหรือวิธี time management ที่เครื่องมือต่าง ๆ แนะนำ เช่น GTD: Getting things done การ Prioritize หรือ eat that frog กินกบตัวนั้นซะ แต่มันคือการเรียบเรียงเรื่องราวต่าง ๆ ให้เราเข้าใจ ในมิติของ Wellbeing ว่าเราจะเลือกใช้เวลาและบริหารเวลากับชีวิตอย่างไร

    beanhavior.
    มะเขือเทศเดินดิน.

  • [VDO-CBT] พุทธศาสนาผ่านสายตานักจิตบำบัดและนักพฤติกรรม

    [VDO-CBT] พุทธศาสนาผ่านสายตานักจิตบำบัดและนักพฤติกรรม

    แบ่งปันและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทางธรรม ผ่านมุมมองจิตวิทยา จิตบำบัด และ พฤติกรรมศาสตร์ ทาง Clubhouse

  • [VDO-PY] Nudge in Pharmacy สะกิดพฤติกรรมการใช้ยา

    [VDO-PY] Nudge in Pharmacy สะกิดพฤติกรรมการใช้ยา

    Nudge x ThaiYPGrow : Nudge in Pharmacy สะกิดพฤติกรรมการใช้ยา

    Nudge หรือ ‘การสะกิด’ คือ การโน้มน้าวให้เลือกโดยไม่บังคับเจ้าตัวสามารถเปลี่ยนกลับได้ และเราสะกิดให้เขาเลือกทางเลือกที่ดีกับตัวเขาเอง.เราทุกคนไม่ได้สมเหตุสมผล ตัดสินใจได้ดี และเลือกสิ่งที่ดีกับเราได้ตลอดเวลาเพราะการตัดสินใจเป็นเรื่องที่ต้องใช้พลังงาน เราจึงมี “ทางลัด” ที่ใช้เพื่อทำให้ตัดสินใจได้เร็ว ซึ่งการสะกิดพฤติกรรมเราสนใจและใช้ประโยชน์จากทางลัดเหล่านั้น.เราสนใจ “พฤติกรรมการใช้ยา” เพื่อประโยชน์ที่จะให้คนไข้สามารถได้รับประโยชน์จากการรักษาใช้ยาได้ถูกต้องเหมาะสม หรือได้รับยาที่สมเหตุสมผลถูกแก่โรค ถูกเวลา ราคาเหมาะสม

    งบประมาณจำนวนมาก ถูกใช้จ่ายไปกับค่ายา ซึ่งยาที่ได้ไปอาจจะถูกใช้ให้เกิดประโยชน์หรืออาจเหลือทิ้งบางทีการใช้ยาที่ไม่เหมาะสมก็ทำให้เกิดโทษ เป็นพิษต่อร่างกาย หรืออาจส่งผลให้เป็นอันตรายระยะยาวอย่างเชื้อดื้อยา

    ในไลฟ์เราจะไปหาคำตอบกันว่า “สะกิดพฤติกรรมการใช้ยา” จะทำได้อย่างไรบ้าง ?.

    ——————

    พบกับ ภก.ณภัทร สัตยุตม์ นักพฤติกรรมศาสตร์จาก Nudge Thailand
    ปริญญาโท เศรษฐศาสตร์และจิตวิทยา มหาวิทยาลัยปารีสนักจิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม CBT

    ร่วมพูดคุยกับ ภก.ธรรมเศรษฐ์ บุญประชา จาก ThaiYPGrow
    นักจิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม CBT

    ทาง Facebook Live ! วันพฤหัสบดีที่ 18 พฤศจิกายน 2564เวลา 20.00 – 21.00 น.
    ทางเพจ Nudge Thailandและ Thai YPGrow :: Thai Young Pharmacist Grow