ป้ายกำกับ: Compassion

  • 3 คำถาม-คำตอบ Self-Compassion จากปาก Kristen Neff

    3 คำถาม-คำตอบ Self-Compassion จากปาก Kristen Neff

    เก็บตกจาก Gathering with Kristen Neff

    Screenshot

    Neff คือ คนที่บุกเบิกงานวิจัยด้าน Self-Compassion ให้มีกรอบแนวคิด มีมาตรวัด และนำไปขยายผลต่อได้ในหลายโอกาส หลายวงการ

    ———–

    เมื่อคืน 00.00 – 01.30 AM ได้เข้าวงพบปะกับ Neff

    มีโอกาสได้ขึ้น Q&A Session ถาม 1 คำถามกับ Neff ด้วย

    (Energy Neff มาเต็มมาก แล้วข้อมูลคือหลั่งไหลพรั่งพรู)

    เลือกมา 3 คำถามมาแบ่งปันกัน

    .

    1. ในการนำเรื่อง “ความเมตตาต่อตนเอง” (Self-Compassion) เข้าไปในองค์กร เราควรจะมีตัวชี้วัด หรือ การประเมิน ROI แบบไหน ที่จะทำให้ผู้บริหารหรือผู้นำทางธุรกิจ เลือกที่จะสนับสนุนให้เกิด Self-compassion ในองค์กร / และผู้นำอาจจะรู้สึกว่า Self-compassion จะทำให้คนเลิกแข่งขัน ไม่ทะเยอทะยานที่จะทำผลลัพธ์ให้ทะลุเป้าหรือเปล่า ?

    – หากผู้นำไม่คุ้นเคยกับ “Self-compassion” ให้ใช้คำว่า “Inner Strength Training” หรือ “Resilience Training” แทนได้ โดยบอกว่า มันช่วยให้พนักงานรับมือกับความเครียด ความยากลำบาก ลดโอกาสเกิดภาวะหมดไฟ (burnout) การลาออก ลางาน

    – ลดความวิตกกังวล : เวลาที่เกิดความผิดพลาด ล้มเหลว ความวิตกกังวลจะไปทำให้ working memory ถูกรบกวน คนเราไม่สามารถดึงศักยภาพสูงสุดออกมาได้

    .

    – Self-compassion ช่วย shift focus ของ motivation จากเดิมที่แรงจูงใจจะผูกกับ “เดี๋ยวเสียหน้า” “กลัวผิดพลาด” เปลี่ยนมาเป็นรูปแบบที่ “ใจดีกับตัวเอง” (Kindness) มากขึ้น เช่น ถ้าเป็นนักกีฬา แทนที่จะกดดันว่าจะต้องได้เหรียญทองหรือต้องชนะ ก็จะกลายเป็นฉันจะทำให้เต็มที่ด้วยความใส่ใจ ไม่ว่าจะได้เหรียญทองหรือไม่ฉันก็จะยังเป็นคนที่มีคุณค่า

    .

    – ถ้าเป็นธุรกิจไม่ว่ายอดขายจะถึงเป้าไหม ฉันก็ยังเป็นฉันที่มีคุณค่า แต่ที่ฉันทำ เพราะฉันใส่ใจ ห่วงใย เพราะนี่คืองานที่รัก — เมื่อเรา compassionate แล้ว เราจะใส่สุดเต็มที่ เต็มศักยภาพที่มี ซึ่งไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยความกลัว หรือ ถ้าไม่ทำแล้วเดี๋ยวไร้ค่า แต่เราทำเพราะเรารัก หวงแหน ใส่ใจ ห่วงใย คนอื่น ๆ ต่างหาก

    .

    – ช่วยลด Performance anxiety เมื่อคนเราไม่ถูกครอบงำด้วยความกดดันจากการกลัวจะไม่สำเร็จ กลัวจะล้มเหลว ก็ทำให้เรามีสมาธิมากขึ้น แก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ดีขึ้น — ผลลัพธ์ก็จะกลับกลายเป็นสูงขึ้นซะด้วยซ้ำ

    .

    – มี Constructive criticism คือ มีการวิพากษ์วิจารณ์ในแบบที่เป็นประโยชน์ นำไปพัฒนาต่อได้ เช่น ผลงานไม่ดีเราจะปรับปรุงอะไร เราจะเรียนรู้จากความผิดพลาดได้ว่าอะไร เปลี่ยนจาก performance orientation เป็น learning orientation คือมุ่งเน้นที่การเรียนรู้ เราจะเรียนรู้ได้อย่างไร ? เราจะเติบโตเป็นอะไร ? เราจะเป็นคนที่ดีกว่าเก่าและไปยังตัวเราที่ดีที่สุดได้อย่างไร ?

    – Neff แนะนำต่อว่า ไม่ว่าในวงการกรีฑา หรือ ธุรกิจ การมี leader หรือ coach เข้ามาเรียนรู้เรื่อง self-compassion สำคัญ เพื่อสร้างให้เกิดการขยับปรับวัฒนธรรม เพราะมันจะเกิดพฤติกรรมที่เล็ก ๆ ย่อย ๆ ให้กลายเป็นสิ่งที่องค์กรยอมรับได้ในที่สุด

    ————————–

    2. ถ้าเราอยากจะเริ่มฝึก Self-compassion หรือ ความเมตตากรุณาต่อตัวเอง เริ่มต้นยังไงดี ?

    – Neff บอกว่า Self-compassion มันออกจะพลิกกลับตาลปัตรอยู่หน่อย (เนฟไม่ได้รู้จักตาลปัตรจริงหรอกนะ) Self-compassion feels “radical” เพราะไม่ใช่สิ่งที่วัฒนธรรมหรือการที่เราเติบโตมาจะหล่อหลอม ปลูกฝัง สั่งสอน

    .

    – สมองปลูกฝังมาในโหมด เอาชีวิตรอด ไม่ใช่ การใจดีกับตัวเอง

    .

    – เมื่อเรารู้สึกถึงภัยหรือบางสิ่งที่คุกคาม เราจึงพยายามตำหนิติโทษตัวเอง (criticism) เราละอายว่าตัวเราไม่ดีพอไม่เก่ง (shame) และก็คิดวนซ้ำแบบนั้น (rumination)

    การค่อย ๆ เริ่ม

    .

    ข้อ 1 : ยอมรับว่าการที่เรายังไม่มีเมตตากรุณาต่อตัวเองมันก็เป็นเรื่องปกติ ที่คนทั่วไปก็จะเป็นได้ เราจึงเมตตาที่เรายังไม่สามารถเมตตาต่อตัวเองได้ นี่คือเป็นก้าวแรก “Have compassion for not being self-compassionate”

    .

    ข้อ 2 : เริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ ทำงานกับระบบประสาท

    – เราไม่ได้ต้องนั่งสมาธิ ภาวนายาว ๆ หรือ การฝึกอบรมอะไรที่เป็นทางการ แต่บางคนก็จะแนะนำให้เริ่มจาก “สัมผัสทางกาย” (Physical touch) ก่อน เช่น เอามือมาทาบที่หัวใจ สัมผัสที่ใบหน้า กอดตัวเอง ลูบเล่นกับหมาแมว อาบน้ำอุ่น ๆ ละมุนตัว (เพราะสมองแปลความ “การสัมผัส คือ ความห่วงใย”

    .

    – งานวิจัยของ UC Berkeley พบว่า การแตะสัมผัสแบบนุ่มนวลมีเมตตาวันละ 20 วินาที และ ฝึกเสียงในหัวให้พูดกับตัวเองแบบใจดี ทำต่อเนื่องเพียงหนึ่งเดือน ทำให้ self-compassion ในบุคคลนั้นเพิ่มขึ้นได้อย่างมีนัยยะสำคัญ

    .

    ข้อ 3 : เลือกใช้ภาษาที่ทะนุถนอมกับตัวเอง และผู้คน

    .

    – ถ้าเพื่อนของเราเจอกับสถานการณ์แบบเดียวกัน เราจะพูดกับเพื่อนว่าอะไร ?

    ให้เอาคำพูดนั้นมาปลอบใจ มาเยียวยา โอบอุ้ม และ โอบรับตัวเอง มากกว่า การตำหนิ กล่าวโทษ

    .

    ข้อ 4 ในกระแสที่สังคมพยายามปลูกฝังและหล่อหลอมว่า คุณค่าของตัวเรา มาจากรูปลักษณ์ (Appearance) มาจากการประสบความสำเร็จ (Achievement) และ มาจากความเป็นที่นิยม (Popularity) ทำให้เรารู้สึกว่า ถ้าเราหยุดทำ หรือ ถ้าทำแล้วไม่ดี เราจะไม่มีคุณค่า

    .

    แต่แท้จริงแล้ว เราเป็นมนุษย์ที่มีคุณค่า มนุษย์นั้นไม่สมบูรณ์แบบ ทำผิดพลาดอยู่เสมอ และมักจะติดขัดและต้องเผชิญความยาก เป็นเรื่องปกติ

    .

    “เด็กทารกที่เพิ่งคลอดออกมา ยังไม่ได้ทำงาน ไม่ได้มีอะไรที่ประสบความสำเร็จเลย แต่ทำไมเราถึงมอบความรักให้ได้ ยอมรับคุณค่าของชีวิตนั้นได้

    .

    ข้อ 5 เมื่อเรายอมรับได้ว่าเราเป็นมนุษย์ที่ไม่สมบูรณ์ การ “ให้อภัย (Forgiveness) จึงเข้ามามีบทบาท การที่สามารถให้อภัยได้เป็น คือ การยอมรับว่ามนุษย์ก็มีตำหนิและจุดบกพร่องเสมอ

    .

    การให้อภัย-การเมตตาต่อตนเอง-การยอมรับในความไม่สมบูรณ์ของมนุษย์ จึงมักไม่แยกขาดจากกัน (inseparable)

    .

    ——————

    .

    3. เราจะเริ่มสอนและทำให้เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับ Self-Compassion เราควรทำอย่างไรดี

    .

    – เรื่องราวนามธรรมอย่าง “ความเมตตากรุณาต่อตนเอง” อาจเข้าใจยากสำหรับเด็ก เพราะการสื่อสารสำหรับเด็ก ๆ ควรจะต้อง จับต้องได้ เห็นภาพ สอดคล้องเกี่ยวข้องกับบริบทชีวิต และสนุก

    .

    ข้อ 1 Compassion Avatar การสอนโดยมีตัวละครที่เมตตากรุณาเป็นแก่น เป็นสิ่งที่ใช้ในการสอนเด็ก ๆ เช่น การใช้ตุ๊กตา การใช้รูปสัตว์ กระต่าย หนู แมว ลิง

    – ใช้สัตว์ในการฝึกฝนและสอน โดยฉายภาพว่า “เสียงที่เป็นมิตรและมีเมตตาจะเป็นอย่างไร“ เช่น เจ้ากระต่ายแสนใจดี จะตอบกลับมาว่าอะไร เวลาที่เราทำผิดพลาด

    .

    – การสอน “ความเมตตากรุณาต่อตนเอง” ในเด็ก ไม่ใช่การอธิบายนิยาม หรือ โมเดลทางทฤษฎี แต่คือการพูดถึงเกี่ยวกับ “ความอบอุ่น, สัญลักษณของความใจดีใจดี, ความผิดพลาดเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้, ผิดพลาดไม่ใช่เรื่องที่คุกคามเป็นอันตราย อนุญาตให้ผิดพลาดและเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดได้

    —————————-

    Thank you Neff !

  • ทักษะดูแลใจ (โปรดรับไว้พิจารณา)

    ทักษะดูแลใจ (โปรดรับไว้พิจารณา)

    Author : ภก.ณภัทร สัตยุตม์
    นักบำบัดความคิดและพฤติกรรม x เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม x เภสัชกร

    Keywords: DBT, Human Resource, พนักงานใหม่, Dialectics, และ .. แต่ก็ยัง .., living with the and

    ลองวางจิตใจไว้บนพื้นที่ตรงกลาง ระหว่างความจริงที่ตรงกันข้าม
    ด้วยการใช้ชีวิตบนคำว่า “และ” / “แต่ก็ยัง…”

    หลังฉากสุดท้ายของหนัง #HumanResource :

    พนักงานใหม่ (โปรดรับไว้พิจารณา)” จบลง
    นอกจากคำชื่นชมว่า “พี่เต๋อแม่ง…” พรั่งพรูตลอดเวลา
    ที่ย้อนกลับไปคิดถึงฉากเหตุการณ์ต่าง ๆ ของหนัง
    ผมยังเกิดคำถามคงค้างในใจต่อไปอีกหลายวัน
    ในฐานะที่อยู่ในแวดวงสุขภาพใจว่า

    “เมื่อความจริงที่ไม่สวยงามนักของสังคม
    ถูกโกยและนำมาเทกองไว้ตรงหน้าเราแบบนี้…
    เราจะจัดเก็บมันให้เข้าที่เข้าทางในใจ
    แล้วใช้ชีวิตต่อได้อย่างไร ?”

    เมื่อหนังบอกให้ “โปรดรับไว้พิจารณา
    ผมก็รับไว้ แล้วพบว่า…

    ผมไม่สามารถปฏิเสธได้เต็มปากว่าสิ่งที่หนังเลือกนำมาให้ชม — ไม่จริง
    ผมไม่สามารถปฏิเสธได้อย่างแน่ใจว่าสิ่งที่ตัวละครในหนังพบ — เราจะไม่มีวันได้เจอ
    ผมไม่สามารถจะยืนยันอย่างมั่นใจได้ว่า
    ตัวเองสามารถเลือกมองโลกในแง่ดี ได้ในทันทีหลังดูจบ
    ไม่สามารถยืนยันได้แน่ใจว่า
    ผมยังคงมีความหวังในอนาคตอย่างเต็มเปี่ยม
    และผมสามารถอดทนต่อเรื่องเหล่านี้ทั้งหมดได้โดยไม่หวั่นไหว
    — มันยากและหนักหนาสาหัสพอสมควรสำหรับมนุษย์คนหนึ่ง

    สุดท้ายผมเลือกจัดเก็บสิ่งที่ประจักษ์จากหนัง
    ด้วยการคิดแบบ “วิภาษวิธี” (Dialectical Thinking)
    หรือการมองว่า “ความจริงทั้งสองด้านสามารถอยู่ด้วยกันได้โดยไม่จำเป็นต้องเลือกข้าง
    เราสามารถใช้ชีวิตอยู่บนพื้นที่ตรงกลาง
    ระหว่างสองความรู้สึกได้“

    แม้หนังจะฉายให้เห็นว่าสังคมและชีวิตทุกวันนี้
    และต่อไปในอนาคตจะยากและแย่

    แต่เมื่อทบทวนกลับมาในชีวิตของตัวเอง
    ผมก็พบสิ่งที่หนังไม่ได้ฉายให้เห็น
    ผมพบว่าผมยังค้นเจอความสุขในชีวิตได้อยู่

    เวลาที่ผมทำงานบางอย่างเสร็จสิ้นไม่ว่าจะทำเพื่อตัวเองหรือทำเพื่อคนอื่น
    ผมยังสามารถรู้สึกอบอุ่นในหัวใจ

    เมื่อได้ปฏิสัมพันธ์กับผู้คนรอบข้าง (บางคน) และรอยยิ้มกับเสียงหัวเราะที่เกิดขึ้น (ในบางช่วงเวลา)
    ของเมื่อวานนี้ก็ยังเป็นเรื่องจริง

    สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นอยู่เรื่อย ๆ แม้อาจไม่ได้สม่ำเสมอ
    แต่มันก็ยืนยันว่าความสุขและสิ่งดี ๆ เหล่านั้น
    ยังสามารถผลิบานได้ในดินแดนที่ความจริงว่า “สังคมไม่ได้น่ารักหรือสวยงามนัก” ดำรงอยู่

    ผมเริ่มจัดเก็บสิ่งที่หนังนำมากองวางไว้ให้พิจารณา
    ด้วยการยอมรับแบบไม่ได้ต่อต้านใด ๆ ว่า “โอเค ! มันจริง !”
    เมื่อเรายอมรับโดยไม่ต่อต้าน ทำให้ความเจ็บปวด
    ที่เกิดไม่แปรเปลี่ยนไปเป็นความทุกข์ทรมาน (มากนัก)

    เพราะการต่อต้าน จะทำให้เราคิดอยู่ตลอดเวลาว่า
    “ทำไมต้องเป็นแบบนี้ ทำไมต้องเจออะไรแบบนี้
    เรื่องแบบนี้ไม่ควรเกิด มันต้องเป็นแบบนี้สิ”
    ซึ่งมักจะทำให้ความเจ็บปวดทวีคูณขยายออกไป
    กลายเป็นความทุกข์และทรมาน

    การ ”ยอมรับ” ไม่ได้แปลว่าเรา “เห็นด้วย” หรือ “ยอมแพ้” ต่อสิ่งที่ไม่ดีเหล่านั้น
    เพียงแต่เราเลือกวางใจไว้ตรงที่ว่า “มันเกิดขึ้นแล้ว..
    ไม่จำเป็นต้องทุกข์เกินไปโดยไม่จำเป็น”
    แล้วถอยใจมาจดจ่อว่าจะทำอย่างไรต่อไป
    จะตอบสนองอย่างไรได้บ้างมากกว่า

    ผมทบทวนว่าผมเก็บอะไรมาจากหนังบ้างและรู้สึกอย่างไรต่อเรื่องราวเหล่านั้น
    เราไม่ได้จำทุกเรื่องที่หนังบอกเล่า แต่เราเลือกจำบางสิ่งบางอย่าง
    เพราะสิ่งเหล่านั้นมีความหมายกับเรา

    ผมรับรู้ถึงอารมณ์บางอารมณ์ ความท่วมท้นบางความรู้สึก
    ผมสังเกตและเฝ้ามองว่ารู้สึกอะไร
    โดยไม่ได้อนุญาตให้ความรู้สึกเหล่านั้นหล่อหลอมกลายเป็นตัวตน

    เราอาจรู้สึกสิ้นหวังแต่ไม่ได้หมายความว่าเราเป็นคนสิ้นหวัง

    รู้สึกว่าไม่มีอำนาจที่จะควบคุมไม่ได้หมายความว่าเราเป็นคนควบคุมอะไรไม่ได้

    อารมณ์คือสภาวะ ไม่ใช่ชะตากรรม

    ผมจัดเก็บต่อ.. โดย #จับคู่ความคิดที่ตรงข้ามกัน
    มัดไว้ด้วยคำว่า “#และ..” กับคำว่า “#แต่ก็ยัง…”

    สังคมมักผลักเราไปสู่ความคิดแบบเลือกข้าง
    เราจะยังมีหวังหรือถอดใจ เราจะสู้ไหม
    ถ้าไม่สู้แปลว่าเรายอม
    การไม่โต้ตอบแปลว่าเราเห็นด้วย

    ซึ่งในความเป็นจริง ชีวิตซับซ้อนและมีมิติละเอียดอ่อน
    มากกว่าจะเลือกข้างได้แบบนั้น

    เราอาจจะทั้งโกรธและเข้าใจได้ในเวลาเดียวกัน
    เราอาจจะสิ้นหวังแต่ก็ยังอยากมีชีวิตอยู่
    เราอาจจะหมดแรงแล้วแต่ก็ไม่อยากปล่อยมือ
    จากสิ่งที่ทำหรือคุณค่าที่ยึดถือ

    พื้นที่ตรงกลางระหว่างสิ่งตรงข้ามกันนี้
    คือ พื้นที่ที่เรายอมรับความซับซ้อนของความจริง
    โดยไม่รีบตัดสิน ยืนอยู่ระหว่างกลางได้
    โดยไม่หนีหรือจมดิ่งลงไป

    🩶 โลกนี้โหดร้าย ‘แต่ก็ยัง..’ ยังมีสิ่งที่ควรค่าแก่การปกป้อง มีบางอย่างที่เรายังอยากดูแล

    🩶 ฉันรู้สึกไร้อำนาจที่จะกำหนดว่าจะเจอกับอะไร ‘แต่ก็ยัง..’ สามารถเลือกการตอบสนองต่อสิ่งที่เจอได้

    🩶 ฉันที่ไม่โอเค ไม่ไหว ผิดพลาด ล้มเหลว ‘และ’ ฉันที่ยังมีคุณค่า ก็เป็นฉันคนเดียวกัน

    🩶 ฉันที่ผิดหวังซ้ำแล้วซ้ำเล่า ‘และ’ ฉันที่มีความสุขในบางเวลา ก็เป็นคนคนเดียวกัน

    หลังจัดเก็บเสร็จสิ้น

    หนังเรื่องนี้ทำให้ผมได้ฝึกจัดวางความไม่น่าภิรมย์
    ของสังคมที่พบเจอระเกะระกะขวางบนเส้นทางของชีวิต
    จัดเก็บให้เป็นที่เป็นทางวางไว้ในใจ ณ จุดที่จะไม่บั่นทอนทำร้าย

    นี่คือทักษะที่เอาไว้ใช้ชีวิตต่อไป ในสังคมที่ปัญหาต่าง ๆ
    “ซับซ้อน แก้ไม่ได้ไว ไม่สามารถแก้ไขได้ในทันที”

    ความสามารถในการยืนอยู่ตรงกลาง โดยไม่ถูกดึงไปสู่ความสุดโต่งสุดทาง
    ยืนอยู่ได้บนพื้นที่ว่างที่ยังไม่มีคำตอบในเวลานี้ได้โดยไม่อึดอัด รู้สึกกับความรู้สึกต่าง ๆ ได้
    โดยไม่ขยายเป็นความทุกข์ทรมานหรือหลอมรวมเป็นตัวตนของเราจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ

    ในวันนี้เราอาจยังไม่สามารถเปลี่ยน “โครงสร้างใหญ่” ได้โดยลำพังและในเร็ววัน
    แต่เราสามารถสร้าง “โครงสร้างใจ” ที่สามารถค้ำยัน พยุงเราให้ยังยืนได้ไหว และใช้ชีวิตต่อไปได้

    คำว่า “และ” กับคำว่า “แต่ก็ยัง…” จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราสามารถปลูกสร้างความหวังที่ไม่พังได้โดยง่าย
    ในสังคมที่พังทลายได้ง่ายเปราะบางอย่างที่ในหนังสื่อสารให้เห็น

    #ทักษะดูแลใจโปรดรับไว้พิจารณา..

    🎥 บทความสะท้อนความรู้สึกหลังชมภาพยนตร์

    โดย ภก.ณภัทร สัตยุตม์ นักบำบัดความคิดและพฤติกรรม นักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม และเภสัชกร
    ผู้ร่วมก่อตั้ง ศูนย์ให้บริการปรึกษาเชิงวิทยาและสุขภาพจิต MasterPeace

    #พนักงานใหม่โปรดรับไว้พิจารณา

    #HumanResourceMovie

    #DialecticalThinking #Masterpeace #MasterpeaceMindcare